20 februari 2025

Er waait een onjuiste wind in de energietransitie

Nederland en de provincie Utrecht zijn bezig met een energietransitie, om te kunnen voorzien in de energievraag van de toekomst. In 2019 is Nederland verdeeld in 30 "RES-regio's". RES staat voor Ruimtelijke Energiestrategie en deze regio's moeten dus als regio de doelen halen. De indeling van deze regio's is wat de SGP betreft echt een gedrocht. Als gemeenten uit een RES-regio hun doel niet halen, moet de regio dat oplossen. De SGP vindt dat oneerlijk. Hieronder leggen we uit hoe de SGP staat tegenover de Statenbrief over de keuze voor gebieden voor de projectbesluiten windenergie.

"De gemeentes zijn goed bezig en in één keer is daar de provincie." 

De vorige Staten hebben opdracht gegeven aan het college van Gedeputeerde Staten (GS) om een rol te nemen in de RES. Aan het begin van de RES was echter een van de uitgangspunten: de provincie verhoudt zich als gelijkwaardige partner tot de RES-regio. Dat is natuurlijk eigenlijk onmogelijk, omdat de provincie een andere bestuurlijke verantwoording heeft.

Regio, los het maar op?!

Een andere opmerking die we de laatste weken horen, is dat er sprake is van bestuurlijk vandalisme. Een behoorlijke uitdrukking, maar die kwam vanuit de gemeenten die benadeeld worden door dit projectbesluit. De gemeentes zijn goed bezig en in één keer is daar de provincie, terwijl de gemeenten zich houden aan hun doel. Wij begrijpen heel goed dat gemeenten zich verantwoordelijk voelen voor de eigen "RES-boden" die ze hebben gedaan. Daar is helaas bij gekomen; we trekken als regio op dus we zijn gezamenlijk verantwoordelijk.

"Want we hebben een provincie die zegt: bij Oudewater en bij Stichtse Vecht, daar komen jullie windturbines."

IJsselstein, Utrecht en Zeist leveren niet wat zij hebben aangedrongen in RES 1.0 en daarin komt ook de rol van GS die wij als SGP kwalijk vinden. We vinden het kwalijk dat de Gedeputeerde deze opdracht heeft gekregen van de meerderheid van de Staten, want de gemeenten die nu niet leveren, kunnen gewoon achterover leunen. De gemeente Utrecht hoeft niks te doen, want we hebben een provincie die zegt: bij Oudewater, bij Stichtse Vecht, daar komen jullie windturbines. En hier komt de complexiteit in beeld en hoe pijnlijk die is. Maar blijkbaar vindt de meerderheid in de Statencommissie Bereikbaarheid en Energietransitie dit oké. 

"Windschoten" in plaats van Linschoten?

Als we het hebben over de aangewezen gebieden dacht de SGP: misschien moeten we Linschoten maar een andere naam geven, namelijk Windschoten. Want als de plannen doorgaan komen aan 2 kanten van deze dorpen windturbines te staan. Nou dat gun je natuurlijk toch niet niemand.

Wat betreft de RIVM-normen, kan het zijn dat bijvoorbeeld in 2027 uit het rapport komt dat de afstand veel groter moet worden. Straks zitten we vast aan een besluit dat we in 2025 maken, terwijl we vervolgens weten dat het gezondheidsproblemen veroorzaakt. 

Alternatieven

We hebben ook dingen gehoord over projecten buiten onze provinciegrenzen. Vanuit Oudewater kregen we te horen dat er langs de N11, dus Bodegraven/Reeuwijk dat ze daar denken over windturbines en in lijn daarmee zou er mogelijk ook aan de Utrechtse zijde kunnen komen. Denk dus ook aan andere plekken! 

Maar er zijn nog gemeenten Woerden, Vijfheerenlanden, Montfoort en Lopik. Daar staat de Gedeputeerde al bijna op de stoep, want als ze voor 5 mei niks hebben gedaan, dan komt er een nieuw projectbesluit. Daar maakt de SGP zich ook zorgen over. Wij zijn is altijd zeer kritisch geweest op het projectbesluit en we vinden ook dat de rol en de verantwoordelijkheid bij de regio zou moeten blijven. En dan had het misschien richting landelijk kunnen zijn: we zien dat onze regio er niet uitkomt, we zijn te ambitieus geweest in 2019 en we doen toch net even ietsje minder dan we hadden gehoopt.