18 november 2026
Vaststelling Omgevingsvisie en Omgevingsverordening - visie SGP
In de Provinciale Statenvergadering van 18 november stemden de Provinciale Staten over de wijziging van de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening voor provincie Utrecht. In de Omgevingsvisie leggen we de lange termijnambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van de provincie Utrecht vast. In de visies komen allerlei beleidsthema´s samen, zoals natuur, bodem, water, milieu, mobiliteit, energie en infrastructuur. Kortom: het gaat om het totaalplaatje van de toekomst van de provincie Utrecht. Hieronder leest u de bijdrage van de SGP aan dit debat, bij monde van fractievoorzitter Bertrick van den Dikkenberg.
Wat voor provincie willen we?
In wat voor een provincie wil je wonen? Waar werk je aan om door te geven aan de personen die na je aan het roer van de provincie komen te staan? Welk wereldbeeld projecteer je op de leefomgeving? Dit zijn vragen waar de Omgevingsvisie ons voor stelt en wat de Omgevingsverordening helpt te realiseren in de praktijk. Het zijn twee kerninstrumenten van Provinciale Staten (PS) onder de landelijke Omgevingswet, waarin Provinciale Staten haar kaderstellende én regulerende rol pakt. Hoewel dit misschien is voorbereid door Gedeputeerde Staten (GS), is dit hét instrument van Provinciale Staten.
Maar wat voor een provincie zien we als SGP dan voor ons? Ons antwoord is: een lokaal georganiseerde samenleving, waarin sterke gemeenschappen tot bloei komen. Een landelijk gebied, waarin economisch rendabele boerenbedrijven aanwezig zijn en waar familiebedrijven blijvend op hun plek als boer kunnen bestaan. Waar wonen en werken lokaal gebonden zijn en gericht zijn op het toevoegen van waarde en menselijke waardigheid aan de maatschappij. Een samenleving, waarin lokale overheden veel regie hebben over hun eigen omgeving en waarin de Provincie zich beperkt tot noodzakelijke lokaal overstijgende afstemming en ordening.
Voorzitter, de Omgevingsvisie die voorligt is niet in deze lijn geschreven. Regionaal afgebeelde kaarten laten zien dat een sterke grootstedelijke visie vanuit het scenario metropolitaan Utrecht komen domineert over de kracht van de regio. Wederkerigheid, saamhorigheid en gemeenschappelijkheid verdwijnt doordat metropolitaan denken onbegrip oogst in het landelijk gebied en andersom. Dit vergroot de kloof tussen stad en platteland, inwoner en overheid en geeft een voedingsbodem tot afhaken en cynisme. De brief van de westelijke gemeenten en het Landbouwcollectief zegt daar genoeg over. Ik pleit daarom voor een terugkeer in de volgende visie van begrip, gesprek en wederkerigheid en vraag de gedeputeerde of hij bereid is stemmen te wegen in plaats van te tellen in een nieuw visietraject? Dit voorstel laat ook een groot deel van de de Utrechtse zeer gewaardeerde familiebedrijven in de agrarische sector verdwijnen vanwege de benodigde investeringskracht.
Een belangrijke vraag aan de gedeputeerde is hoe hij het overschakelen naar het Rijksbeleid regelt als de normering gestold is? Agrariërs mogen nooit te maken krijgen met dubbele doelen. (MOTIE??????)
Onze voorstellen bij de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening
Wij dienen concreet de volgende amendementen en moties in:
- Amendement 98: 'Brede bereikbaarheid van kantoren'. Wij vinden het van groot belang dat naast de focus op stationsgebieden ook ruimte blijft voor de iets minder dicht bij stations gelegen kantoorlocaties. Natuurlijk is er een vooral behoefte bij die stationslocaties, maar bedrijven kunnen ook specifiek voor plekken kiezen die daar niet liggen wat we kunnen ondersteunen. Dit voorstel van ons is aangenomen!
- Amedement 99: 'Geef boerderijwinkels de nodige ruimte'. Dit is een voorstel om boerderijwinkels iets meer ruimte te geven dan 100 m2. Zeker bij winkels die verschillende producten combineren van diverse producenten is het goed om de mogelijkheid te hebben om meer dan 100 m2 in te kunnen richten. Als we lokaal shoppen willen stimuleren, moeten we daar ruimte aan geven. Dit voorstel is aangenomen en de grens is verruimd naar 200 m2.
- Amendement 100: 'Groenblauwe dooradering'. De omgevingsvisie en -verordening komt plots met een extra eis voor grotere boerenbedrijven die willen uitbreiden. Zo kun je ook wel vragen om het oplossen van een verkeersknelpunt of het bouwen van 10 woningen. Kortom, wij pleiten ervoor de extra vragen te richten op de verandering die men op dat moment uitvoert. Helaas is dit voorstel verworpen.
- Amendement 101: 'Maak woningbouw niet onmogelijk'. De gedeputeerde staat weinig wijzigingen toe op de Omgevingsverordening, maar de Omgevingsverordening is niet perfect. Samen met de ambtelijke organisatie hebben we artikel 2.16a verduidelijkt omdat hier een onduidelijk formulering stond. Dit voorstel is aangenomen!
- Amendement 102: 'Natuurherstel op basis van feitelijke staat van de natuur'. Hier pleiten we al langer voor, en in de Omgevingsvisie staan slechts theoretische studies genoemd. Zo lang we blijven varen op theorie is de eerste vergunning nog niet in beeld, getuige ook de zaak rond de geitenhouderij in Leersum waar de Provincie de additionaliteit niet kon onderbouwen. Dit voorstel is helaas ook verworpen.
- Amendement 104: 'Samenwerken en samen doelen stellen'. Dit amendement vraagt om doelen samen met gemeenten te stellen, in plaats van een hard opwekdoel nu te stellen in de Omgevingsvisie. Zoiets doe je samen. Helaas is het verworpen.
- Motie 150: 'Mantelzorg bereikbaar'. In de concept-beantwoording lazen we dat dit overbodig zou zijn. Echter, bij een bedrijfswoning is mantelzorg vergunningplichtig. Veel boeren hebben een bedrijfswoning. De Provincie zegt nu dat zij binnen het bouwblok moeten blijven. Dit hindert in veel gevallen de bedrijfsvoering van de opvolger. Wij pleiten daarom voor een beleidshantering in lijn met de overheidslijn, zodat men op het erf kan blijven wonen en we tevens invulling geven aan zorg nabij, huisvesting en vitaal platteland. Helaas is dit voorstel verworpen.
- Motie 158: 'Privacy geldt ook voor melkveehouders'. Aangaande privacy vinden wij het overdadig dat de Provincie in de Omgevingsverordening vraagt om het hele hebben en houden van een boerenbedrijf inclusief voerleveranties, etc., etc. aan te leveren bij de overheid. Een boer verdient dat dit beschermd wordt. Van industrie vragen we dit ook niet openbaar te maken, waarom van de boer wel? En het kan anders. Noord-Holland laat dit zien. Daarom deze formulering. 'Boer en Natuur' is bereid hier een rol in te spelen, laten we dat vooral benutten.
- De kringloopwijzer laten we hierin overeind, hoewel er genoeg vragen bij te stellen zijn. ZuivelNL heeft dit instrument nooit bedoeld om als overheid boeren meer te gaan toetsen en het is dan ook maar de vraag of deze organisatie de ingezette koers van de Provincie steunt. Stel dat ze het instrument intrekken of stoppen met de ondersteuning, gaat de Provincie dan zelf iets ontwikkelen? En hoe werkt het als het rekenmodel achter de Kringloopwijzer wordt aangepast?
- We steunen het amendement van de BBB om de individuele normering uit de verordening te halen. Als nog zo onduidelijk is wat de rol van gebieden is, welk maatwerk mogelijk is en hoe een ander uitpakt met landelijke regelgeving, vinden wij het voorbarig de normering nu al vast te leggen en niet op een meer uitgewerkt moment
- Dan hebben we nog een vraag over de Faunabeheereeinheid: is de gedeputeerde bereid om te onderzoeken of de agrarische collectieven een zetel kunnen innemen in het bestuur van de Faunebeheereeinheid?