De SGP wil meer Groen in de Provincie!

In de vergadering van woensdag 8 juli hadden we als Provincie Algemene Beschouwingen: dé kans om als partij het eigen unieke geluid te laten horen en voorstellen in te dienen. Hieronder leest u de bijdrage van de SGP in het debat over het Statenvoorstel Kadernota 2027-2030, uitgesproken door ons Statenlid Bertrick van den Dikkenberg.  

'Ook als Provincie moeten we bewust een kompas volgen, zodat we niet op elke wind meevaren. (...) Als we zonder God leven, leidt dat tot chaos: we missen dan een kompas en een kundige Stuurman.'

Voorzitter,

De SGP wil meer Groen in de provincie! Groen is goed voor de mens, zeker in tijden van onrust en hectiek. Van hersenwetenschapper Erik Scherder leren we hoe de natuur -en zelfs een bos bloemen op tafel- ons mentaal en fysiek tot rust kan brengen. De relatie tussen groen en gezondheid is duidelijk: méér groen leidt tot méér vitaliteit. Niet voor niets proberen we als Provincie genoeg groen te realiseren, bijvoorbeeld in nieuwe woonwijken of bestaande (stedelijke) kernen waar te weinig groen is. Maar in hectische tijden hebben we niet alleen meer groen nodig, we hebben ook meer Gróen nodig. Ik doel op Groen van Prinsterer. In deze bijdrage neem ik u mee in wat we als Provincie kunnen leren van de negentiende-eeuwse staatsman Guillaume Groen van Prinsterer. Dit jaar 150 jaar geleden overleed hij.

We leven in onrustige tijden. Op het wereldtoneel is het onrustig. Ook is ons eigen land gebeurt er veel: knetterende veenbranden rond woningcrisis en asielvragen. Daarnaast de aankondiging van het stikstofpakket. Een ramp voor een extensief gezinsbedrijf en onze andere boerengezinnen. We staan onder hoogspanning. Niet alleen wat betreft ons elektriciteitsnet, maar ook de woningmarkt is blijvend gespannen. Om het maar niet te hebben over de enorme onrust onder jongeren die enerzijds een toekomstdoel missen en anderzijds enorme prestatiedruk opgelegd krijgen. Wat kan er een onrust zijn in hart en leven.

Méér Groen van Prinsterer in de Provincie

Het belangrijkste en meest bekende boek van Groen van Prinsterer is ‘Ongeloof en Revolutie’. In dit werk laat hij zien wat het ‘zonder God zijn’ betekent voor politiek, cultuur en samenleving.  Volgens Groen leidt ongeloof (‘zonder God zijn’) tot chaos. Hij omschrijft het als volgt:

‘De arbeid van verstand en genie, in het voortbrengen van denkbeelden en in het vormen van stelsels, is ijdel, wanneer men zich aan de stralen der wijsheid die van boven is, onttrekt(…).'

Volgens Groen -en daarmee citeert hij een van zijn tijdgenoten- bestaat er een verschil tussen de onafhankelijkheid van de geest en de vrijheid van de geest. Het verschil tussen die twee kunnen we begrijpen als we nadenken over het volgende voorbeeld: een schip zonder ballast, zonder anker en zonder stuurman, drijft op de wil van elke windvlaag een onbepaalde richting op. Het schip is stuurloos. Dit staat symbool voor de onafhankelijkheid van de geest.

Aan de andere kant hebben we de vrijheid van de geest. In dat geval is er een schip dat soms tegen de wind in vaart (die tijden zijn er nu eenmaal soms). Maar zelfs in tijden van tegenwind, stormen en onweer, wordt het schip geleid door het kompas, onder de bevelen van een kundige stuurman. Groen stelt dat het loslaten van het kompas door ongeloof tot revolutie en anarchie lijdt omdat een een ijdel wensbeeld wordt nagestreefd.

Wat kunnen we hier als Provincie van leren?

Wat kunnen we hier als Provincie van leren? Ook als Provincie moeten we bewust een kompas volgen, zodat we niet op elke wind meevaren. Zo creëren we rust en stabiliteit voor onze inwoners. Wij moeten niet onafhankelijk willen zijn. We zijn namelijk afhankelijk van God. Als we zonder God leven, leidt dat tot chaos: we missen dan een kompas en een kundige Stuurman.

We zijn ook afhankelijk van elkaar. De illusie van individualisme en zelfredzaamheid is hardnekkig. Kijk maar naar de plannen van ons als Provincie. Veranderingen en innovaties hebben alleen dan kans van slagen als we het sámen doen. Het Utrechts Programma Landelijk gebied moet en kan alleen samen met de agrarische sector en het realiseren van voldoende nieuwe woningen kan alleen in samenwerking met de gemeenten en de uitvoerende partijen. Dat is ons lot als middenbestuur.

Onze voorstellen bij de Kadernota

In de kadernota lijkt maakbaarheid ook stevig aanwezig. We zien jaar in jaar uit onderschrijdingen op de begrootte bedragen. Toch blijft het college ambitieus, maar is het ook realistisch? In enkele voorstellen die we vandaag indienen, zitten de principes van gezamenlijkheid die ik zojuist noemde ook verweven.

Amendement

• Allereerst een amendement waarin het verwijderen van doel 2.5 wordt teruggedraaid. VZ, samenwerking is geen gelijk alternatief voor de staten voor Leefbaarheid. Daarom dit amendement. 

Moties

Dan enkele moties.

• Ten eerste het voorstel genaamd ‘KRW-doelen haal je samen’. Om de KRW-doelen te bereiken, moeten we samen met de fruittelers nadenken over het realiseren van de doelen. Bij het werkbezoek hoorden we over de eerste gezamenlijke stappen die vragen om meer. Daarom deze motie als extra ondersteunend signaal gezamenlijkheid in de aanpak te borgen.
• Met ons voorstel over de dorpendeals beogen we bij te dragen aan het goede samenleven in dorpen. Om vitale projecten in de dorpen te realiseren, is langdurige samenwerking nodig tussen de Provincie en de dorpen. Zo dragen we bij aan bijvoorbeeld de samenleving op het platteland, die de komende jaren onder grote druk komt te staan door de uitvoering van het UPLG.
• Het amendement ‘Vaste formatie netcongestie’ is een voorbeeld van hoe we als Provincie een vaste koers kunnen varen. Structurele inzet moeten we structureel bekostigen. Dat geeft stabiliteit en betrouwbaarheid, zowel richting het personeel zelf als breder richting onze inwoners.
• Met de motie ‘Veilige rotonde Donderberg’ willen we dat richting de omgeving een duidelijk verwachtingspatroon wordt afgegeven over het belang van de realisatie van deze rotonde. Opnieuw is hier richting en duidelijkheid nodig. De richting die we hier op moeten is om voor een komende capaciteitsweging een extra urgentie toe te kennen aan de realisatie van de Donderbergrotonde.
• Groen gas is onmiskenbaar nodig in de transitie naar aardgasvrij. Laten we daarom initiatieven van ondernemers ondersteunen en snel werken aan productie van groen gas als groene energie om zo ons deel te leveren in de bijmengverplichting die richting 20% in 2030 gaat.
• Ondernemers verdienen ook een vaste koers. De provincie had geen commentaar op de kernrandzone van gemeente Rhenen aangaande bedrijventerrein Cuneraweg. In de commissie hebben we hier uitgebreid over gewisseld, hierbij dien ik een aangepaste motie in om duidelijkheid te bieden én oog te hebben voor de lokale omstandigheden.

Voorzitter, ik rond af. We moeten dus niet kiezen voor de onafhankelijkheid zoals Groen die noemt, waarbij we geen richting, kompas en stuurman hebben. We moeten niet onafhankelijk willen zijn, maar afhankelijk van elkaar en bovenal van God. We moeten kiezen voor vrijheid om onder de leiding van de kundige Stuurman met een hoofdletter de juiste kant op te varen. Laten we als Provincie het adagium ‘Groen Groeit mee’ nu echt eens gaan volgen. Laten we bij alle plannen die we maken, leren van Groen van Prinsterer. Laten we onze groei en ambities als Provincie toetsen aan de principes van Groen. Meer Groen in de provincie Utrecht is immers goed voor ons allemaal.

Dank u wel.